ਪੰਜਾਬ CSR ਨਿਯਮ 2026: ਪੰਜਾਬ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਯਮ ਭਾਗ 1, 2 ਤੇ 3 ਦੀ ਪੂਰੀ ਗਾਈਡ (ਸਰਕਾਰੀ PDF ਲਿੰਕ)

Team PRPunjab

ਪੰਜਾਬ CSR ਨਿਯਮ 2026 – ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਯਮ ਭਾਗ I, II ਤੇ III, ਛੁੱਟੀ, ਪੈਨਸ਼ਨ ਤੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਸਮੇਤ।
Rate this post

ਆਖਰੀ ਅਪਡੇਟ: 18 ਨਵੰਬਰ 2026 (IST)। ਪੰਜਾਬ CSR ਨਿਯਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪੰਜਾਬ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਯਮ (Punjab Civil Services Rules), ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਨਿਯਮ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਨਖ਼ਾਹ, ਛੁੱਟੀ, ਜੁਆਇਨਿੰਗ ਟਾਈਮ, ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ, ਪੈਨਸ਼ਨ, GPF ਅਤੇ ਸਫ਼ਰੀ ਭੱਤੇ ਦੇ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਇਸ ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨੋਂ ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ, ਵਿੱਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ PDF ਲਿੰਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ 2025-26 ਦੀਆਂ ਉਹ ਸੋਧਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਛਪੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ। Read in English: Punjab CSR Rules 2026.

ਕਿਤਾਬਕੀ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚਸਰਕਾਰੀ ਐਡੀਸ਼ਨ
ਭਾਗ 1, ਹਿੱਸਾ 1 (Vol I Part I)ਮੁੱਖ ਨਿਯਮ: ਤਨਖ਼ਾਹ, ਭੱਤੇ, ਛੁੱਟੀ, ਜੁਆਇਨਿੰਗ ਟਾਈਮ, ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ, ਮੁਅੱਤਲੀ, ਡੈਪੂਟੇਸ਼ਨਸੋਧਿਆ ਐਡੀਸ਼ਨ, 31 ਜਨਵਰੀ 2016 ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਸੋਧਾਂ
ਭਾਗ 1, ਹਿੱਸਾ 2 (Vol I Part II)ਭਾਗ 1 ਦੇ ਅੰਤਿਕਾ (ਅਪੈਂਡਿਕਸ) ਤੇ ਫ਼ਾਰਮਚੌਥਾ ਐਡੀਸ਼ਨ, 31 ਜਨਵਰੀ 2016 ਤੱਕ
ਭਾਗ 2 (Vol II)ਪੈਨਸ਼ਨ, ਜਨਰਲ ਪ੍ਰਾਵੀਡੈਂਟ ਫੰਡ (GPF), ਗਰੁੱਪ ਬੀਮਾ ਸਕੀਮਚੌਥਾ ਐਡੀਸ਼ਨ, 31 ਜਨਵਰੀ 2016 ਤੱਕ
ਭਾਗ 3 (Vol III)ਸਫ਼ਰੀ ਭੱਤਾ (TA) ਨਿਯਮਪੰਜਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ, 31 ਜਨਵਰੀ 2016 ਤੱਕ

ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਾਲਾ CSR ਨਹੀਂ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ “CSR” ਦਾ ਮਤਲਬ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਰੂਲਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੋਸ਼ਲ ਰਿਸਪਾਂਸੀਬਿਲਟੀ (Companies Act ਵਾਲਾ CSR) ਵੱਖਰਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਵੱਖਰਾ ਲੇਖ ਲਿਖਾਂਗੇ।

Table of Contents

ਪੰਜਾਬ CSR ਨਿਯਮ 2026: ਇੱਥੇ “CSR” ਦਾ ਮਤਲਬ

ਕਲਰਕ, DDO, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨਰ ਰੋਜ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ “CSR ਅਨੁਸਾਰ”, ਅਤੇ ਗੂਗਲ ’ਤੇ “punjab csr volume 1 part 1”, “csr rules punjab pdf in punjabi” ਤੇ “punjab csr leave rules” ਵਰਗੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਨਿਯਮ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਮੁਸ਼ਕਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਕੈਨ ਕੀਤੇ PDF ਰੱਖ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਾ ਇਹ ਦੱਸਦੀਆਂ ਕਿ ਅੰਦਰ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਇਹ ਕਿ ਨਿਯਮ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਲੇਖ ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰੋਤ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਨਿਯਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 309 ਦੇ ਉਪਬੰਧ ਹੇਠ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਇਹ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1953 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹਨ (ਨਿਯਮ 1.1)। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਤਬਦੀਲੀ ਤੇ ਢਿੱਲ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਤ ਵਿਭਾਗ ਕੋਲ ਹੈ (ਨਿਯਮ 1.8)।

ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ PDF ਲਿੰਕ

ਵਿੱਤ ਵਿਭਾਗ ਇਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਆਪਣੇ Acts & Rules ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਧੇ PDF ਲਿੰਕ ਉੱਪਰ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲਾਂ:

  • ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਐਡੀਸ਼ਨ “31 ਜਨਵਰੀ 2016 ਤੱਕ ਸੋਧਿਆ” ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਹਰ ਤਬਦੀਲੀ ਵੱਖਰੇ ਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਹਦਾਇਤ ਰਾਹੀਂ ਆਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਤਾਬ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ। ਹੇਠਾਂ ਸੋਧਾਂ ਵਾਲਾ ਭਾਗ ਵੇਖੋ।
  • ਇਸੇ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਤੀ ਨਿਯਮ (PFR ਹਿੱਸਾ 1) ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਨਿਯਮ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ DDO ਨੂੰ CSR ਦੇ ਨਾਲ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
  • finance.punjab.gov.in ਕਈ ਵਾਰ ਹੌਲੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀ। ਲਿੰਕ ਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ; ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਸਾਈਟ ਤੋਂ ਕਾਪੀ ਨਾ ਲਓ।

ਇਹ ਨਿਯਮ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ

ਨਿਯਮ 1.2(1) ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਨਿਯਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਹਨ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕੰਟਰੋਲ ਹੇਠ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਚਿਤ ਫੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ:

  • ਗਰੁੱਪ A, B, C ਅਤੇ D ਦੀਆਂ ਰਾਜ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ
  • ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਸਾਮੀਆਂ ’ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਅਧਿਕਾਰੀ
  • ਕੋਈ ਹੋਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਜਾਂ ਵਰਗ, ਜਿਸ ’ਤੇ ਸਮਰੱਥ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੁਕਮ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕਰੇ

ਨਿਯਮ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸਕੱਤਰੇਤ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ (ਪੰਜਾਬ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ) ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਟਾਫ਼ ’ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹਨ। ਜ਼ਰੂਰੀ: ਭਾਗ 2 ਦੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ GPF ਨਿਯਮ 1 ਜਨਵਰੀ 2004 ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਭਰਤੀ ਹੋਏ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਉਹ ਨਵੀਂ ਯੋਗਦਾਨ ਪੈਨਸ਼ਨ ਸਕੀਮ (NPS) ਹੇਠ ਹਨ।

ਭਾਗ 1 ਹਿੱਸਾ 1: ਅਧਿਆਇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਕਸ਼ਾ

ਅਧਿਆਇਵਿਸ਼ਾਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਿਯਮ
Iਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦਾ ਘੇਰਾ1.1
IIਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ2.1
IIIਸੇਵਾ ਦੀਆਂ ਆਮ ਸ਼ਰਤਾਂ: ਮੈਡੀਕਲ ਫਿਟਨੈਸ, ਭਰਤੀ ਦੀ ਉਮਰ, ਲਿਅਨ, ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ3.1
IVਤਨਖ਼ਾਹ: ਫਿਕਸੇਸ਼ਨ, ਤਰੱਕੀਆਂ (ਇੰਕਰੀਮੈਂਟ), ACP ਸਕੀਮ, ਆਰਜ਼ੀ ਤਨਖ਼ਾਹ4.1
Vਤਨਖ਼ਾਹ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ: HRA, ਵਾਹਨ ਭੱਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਭੱਤੇ, ਸਰਕਾਰੀ ਮਕਾਨ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ, ਮਾਣ-ਭੱਤਾ5.1
VIਵਿਦੇਸ਼ ਡੈਪੂਟੇਸ਼ਨ6.1
VIIਬਰਖ਼ਾਸਤਗੀ, ਹਟਾਉਣਾ ਤੇ ਮੁਅੱਤਲੀ (ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਭੱਤਾ)7.1
VIIIਛੁੱਟੀ8.1
IXਜੁਆਇਨਿੰਗ ਟਾਈਮ9.1
Xਫ਼ੌਰਨ ਸਰਵਿਸ ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡੈਪੂਟੇਸ਼ਨ10.1
XIਸਥਾਨਕ ਫੰਡਾਂ ਅਧੀਨ ਸੇਵਾ11.1
XII ਤੋਂ XVਸੇਵਾ ਰਿਕਾਰਡ, ਪੈਸੇਜ, ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ, ਸਮਰੱਥ ਅਧਿਕਾਰੀ—

ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੱਭੇ ਜਾਂਦੇ ਨਿਯਮ

ਹੇਠਲੇ ਨਿਯਮ ਨੰਬਰ 2016 ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਪਤਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਦੀ ਉਮਰ (ਨਿਯਮ 3.26 ਤੇ 3.27)

  • ਗਰੁੱਪ A, B ਤੇ C ਲਈ 58 ਸਾਲ ਅਤੇ ਗਰੁੱਪ D ਲਈ 60 ਸਾਲ (ਨਿਯਮ 3.26(a))।
  • ਸਾਰੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਵਿਕਲਪਿਕ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ 2020 ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸੋਧ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਲੋਕ-ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਘੱਟ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
  • ਨਿਰਧਾਰਤ ਅੰਗਹੀਣਤਾ ਵਾਲੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨਿਯਮ 3.27 ਹੇਠ 60 ਸਾਲ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਿਯਮ 3.26 ਵਾਲੀ ਵਿਕਲਪ ਦੀ ਆਖਰੀ ਤਰੀਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਖੋਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ (ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਸਾਰ)।

ਛੁੱਟੀ (ਅਧਿਆਇ VIII)

  • ਕਮਾਈ ਛੁੱਟੀ (Earned Leave) (ਨਿਯਮ 8.116): ਸੇਵਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 10 ਸਾਲ ਡਿਊਟੀ ਦਾ 1/24, ਅਗਲੇ 10 ਸਾਲ 1/18 ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1/12। ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 450 ਦਿਨ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਜਾਂ ਨਕਦੀਕਰਨ 300 ਦਿਨ ਤੱਕ।
  • ਜਣੇਪਾ ਛੁੱਟੀ (Maternity Leave) (ਨਿਯਮ 8.127): ਪੂਰੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਨਾਲ 180 ਦਿਨ ਤੱਕ, ਛੁੱਟੀ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਕੱਟੀ ਜਾਂਦੀ; ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਵੱਧ ਜਿਉਂਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
  • ਪਿਤਰੀ ਛੁੱਟੀ (Paternity Leave) (ਨਿਯਮ 8.128): ਦੋ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੂੰ ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ 15 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਤੱਕ 15 ਦਿਨ।
  • ਗੋਦ ਲੈਣ ਦੀ ਛੁੱਟੀ (ਨਿਯਮ 8.128-A): ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨਾ ਹੋਣ ’ਤੇ ਨਵਜੰਮਿਆ ਬੱਚਾ ਗੋਦ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ।
  • ਚਾਈਲਡ ਕੇਅਰ ਲੀਵ (ਨਿਯਮ 8.128-B): ਪੂਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ 365 ਦਿਨ ਤੱਕ, 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ; ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 15 ਦਿਨ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ 100% ਅੰਗਹੀਣਤਾ (ਜਿਵੇਂ ਸੈਰੇਬ੍ਰਲ ਪਾਲਸੀ ਜਾਂ ਔਟਿਜ਼ਮ) ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਲਈ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਹੱਦ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ (ਰਿਪੋਰਟ; ਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ)।

ਛੁੱਟੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸਾਡੀ ਵਿਸਥਾਰਤ ਗਾਈਡ 2026 ਲਈ ਅਪਡੇਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ: Types of leaves for Punjab govt employees।

ਤਨਖ਼ਾਹ ਤੇ ਭੱਤੇ (ਅਧਿਆਇ IV ਤੇ V)

ਅਧਿਆਇ IV ਵਿੱਚ ਤਨਖ਼ਾਹ ਫਿਕਸੇਸ਼ਨ, ਇੰਕਰੀਮੈਂਟ ਤੇ ਅਸ਼ੋਰਡ ਕਰੀਅਰ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸ਼ਨ (ACP) ਹੈ ਅਤੇ ਅਧਿਆਇ V ਵਿੱਚ HRA ਤੇ ਹੋਰ ਭੱਤੇ। ਅਸਲ ਤਨਖ਼ਾਹ ਸਕੇਲ CSR ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵੱਖਰੇ ਪੰਜਾਬ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ (ਸੋਧੀ ਤਨਖ਼ਾਹ) ਨਿਯਮ, 2021 ਵਿੱਚ ਹਨ (ਛੇਵਾਂ ਪੰਜਾਬ ਤਨਖ਼ਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ, 1 ਜਨਵਰੀ 2016 ਤੋਂ)। ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤਾ ਸਰਕਾਰੀ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: 1 ਨਵੰਬਰ 2026 ਤੋਂ 53% (Punjab DA hike 2026)।

ਭਾਗ 2: ਪੈਨਸ਼ਨ, GPF ਤੇ ਗਰੁੱਪ ਬੀਮਾ

  • ਹਿੱਸਾ 1, ਪੈਨਸ਼ਨ: 10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਯੋਗ ਸੇਵਾ ’ਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਸਰਵਿਸ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ (ਨਿਯਮ 6.16)। 1 ਦਸੰਬਰ 2011 ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਵਾਸਤੇ 25 ਸਾਲ ਯੋਗ ਸੇਵਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤਨਖ਼ਾਹ ਜਾਂ ਔਸਤ ਤਨਖ਼ਾਹ (ਜੋ ਵੱਧ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਵੇ) ਦਾ 50% ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਨਿਯਮ 6.16-A); ਘੱਟ ਸੇਵਾ ’ਤੇ ਅਨੁਪਾਤਕ ਪੈਨਸ਼ਨ।
  • ਫੈਮਿਲੀ ਪੈਨਸ਼ਨ, ਕਮਿਊਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨਰਾਂ ਦੀ ਮੁੜ-ਨਿਯੁਕਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਵੀ ਹਿੱਸਾ 1 ਵਿੱਚ ਹਨ।
  • ਹਿੱਸਾ 2, ਪ੍ਰਾਵੀਡੈਂਟ ਫੰਡ: ਪੰਜਾਬ GPF ਨਿਯਮ। GPF ਵਿਆਜ ਹਰ ਤਿਮਾਹੀ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ 2026 ਲਈ 7.1% (ਵਿਭਾਗੀ ਪੱਤਰ)।
  • ਹਿੱਸਾ 3: ਗਰੁੱਪ ਬੀਮਾ ਸਕੀਮ।

ਪੈਨਸ਼ਨਰ ਧਿਆਨ ਦੇਣ: 31 ਦਸੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਪੈਨਸ਼ਨਰ ਸੇਵਾ ਪੋਰਟਲ ’ਤੇ ਆਧਾਰ ਈ-ਕੇਵਾਈਸੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਪੈਨਸ਼ਨਰ ਈ-ਕੇਵਾਈਸੀ ਗਾਈਡ ਪੜ੍ਹੋ।

ਭਾਗ 3: ਸਫ਼ਰੀ ਭੱਤਾ

ਭਾਗ 3 ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰੀ ਭੱਤੇ ਦੇ ਨਿਯਮ ਹਨ: ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਟੂਰ ’ਤੇ TA, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਭੱਤਾ, ਬਦਲੀ ਤੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ’ਤੇ TA ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ। TA/DA ਦੀਆਂ ਅਸਲ ਦਰਾਂ ਵਿੱਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਬਿੱਲ ਭਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਜ਼ਾ ਹਦਾਇਤ ਵੇਖੋ।

ਸਬੰਧਤ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਸੋਧਾਂ (2025-26)

ਕਈ “CSR ਸਵਾਲਾਂ” ਦੇ ਜਵਾਬ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਰ ਸੇਵਾ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲੇ ਮੁੱਖ ਨਿਯਮ:

ਨਿਯਮ / ਹਦਾਇਤਤਾਜ਼ਾ ਤਬਦੀਲੀਸਰੋਤ
ਪੰਜਾਬ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ (ਸੇਵਾ ਦੀਆਂ ਆਮ ਤੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ) ਨਿਯਮ, 199421 ਜਨਵਰੀ 2026 ਦੀ ਸੋਧ, 22 ਜਨਵਰੀ 2026 ਦੇ ਗਜ਼ਟ ਵਿੱਚ ਛਪੀਪੰਜਾਬ ਗਜ਼ਟ ਕਾਪੀ, ਵਿਭਾਗੀ ਸਰਕੂਲਰ
ਉਹੀ ਨਿਯਮ, ਦੂਜੀ ਸੋਧ 202616 ਜੂਨ 2026 ਤੋਂ: ਇੱਕੋ ਕਾਡਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਭਰਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੀਨੀਆਰਤਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਵਿੱਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਮੈਰਿਟ ਨਾਲਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪਾਠ
ਪੰਜਾਬ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ (ਸੋਧੀ ਤਨਖ਼ਾਹ) ਨਿਯਮ, 2021ਦੂਜੀ ਸੋਧ, 24 ਨਵੰਬਰ 2025 (1 ਜਨਵਰੀ 2016 ਤੋਂ ਮੰਨੀ ਗਈ): 1.1.2016 ਤੋਂ 20.9.2021 ਦਰਮਿਆਨ ਤਰੱਕੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਤਰੀਕ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪਾਠ
ਚਾਈਲਡ ਕੇਅਰ ਲੀਵ (ਨਿਯਮ 8.128-B)ਅਗਸਤ 2026: 100% ਅੰਗਹੀਣਤਾ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਉਮਰ ਹੱਦ ਹਟਾਈ (ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ)ਰਿਪੋਰਟ
ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤਾ1 ਨਵੰਬਰ 2026 ਤੋਂ 53%ਸਾਡੀ DA ਗਾਈਡ
GPF ਵਿਆਜਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ 2026 ਲਈ 7.1%ਪੱਤਰ

CSR ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਨਿਯਮ: ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ (ਆਚਰਣ) ਨਿਯਮ, 1966; ਪੰਜਾਬ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ (ਸਜ਼ਾ ਤੇ ਅਪੀਲ) ਨਿਯਮ, 1970; ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਤੀ ਨਿਯਮ; ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਨਿਯਮ।

ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਕਰੀਏ ਕਿ ਨਿਯਮ ਬਦਲਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ

  1. ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਐਡੀਸ਼ਨ (ਉੱਪਰਲੇ ਲਿੰਕ) ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਲੱਭੋ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨੰਬਰ ਨੋਟ ਕਰੋ।
  2. ਵਿੱਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਹਦਾਇਤਾਂ ਵਾਲੇ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਉਸ ਨਿਯਮ ਨੰਬਰ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਵਿੱਤ ਪਰਸੋਨਲ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਸੋਧੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਿਯਮ ਦਾ ਨੰਬਰ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
  3. ਧਾਰਾ 309 ਹੇਠ ਬਣੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸੋਧ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਗਜ਼ਟ ਵੇਖੋ।
  4. ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ DDO ਤੋਂ ਪੱਤਰ ਨੰਬਰ ਤੇ ਤਰੀਕ ਮੰਗੋ। ਪੱਤਰ ਨੰਬਰ ਵਟਸਐਪ ਫਾਰਵਰਡ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹੈ।
  5. ਛੁੱਟੀ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਹਰ ਸਾਲ ਵੱਖਰੀਆਂ ਨੋਟੀਫ਼ਾਈ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ: Punjab govt holidays 2027 ਵੇਖੋ।

ਕੀ ਪੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਜਾਂਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਮੁੱਦਾ18 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਸਥਿਤੀ
ਦਿੱਤੇ ਨਿਯਮ (ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ, ਛੁੱਟੀ, ਪੈਨਸ਼ਨ)ਵਿੱਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ 31 ਜਨਵਰੀ 2016 ਤੱਕ ਸੋਧੇ ਸਰਕਾਰੀ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ
ਅਗਸਤ 2026 ਦੀ ਚਾਈਲਡ ਕੇਅਰ ਲੀਵ ਸੋਧਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟ; ਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕੇ
ਜੂਨ 2026 ਸੀਨੀਆਰਤਾ ਸੋਧ ਤੇ ਨਵੰਬਰ 2025 ਤਨਖ਼ਾਹ ਨਿਯਮ ਸੋਧਮੁਲਾਜ਼ਮ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ’ਤੇ ਛਪਿਆ ਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਪਾਠ; ਗਜ਼ਟ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ
CSR ਦਾ ਕੋਈ ਇਕੱਠਾ 2026 ਐਡੀਸ਼ਨਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ (ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ)
finance.punjab.gov.in18 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਟੈਸਟ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀ; ਲਿੰਕ ਸਰਕਾਰੀ ਪੰਨੇ ਦੀਆਂ ਆਰਕਾਈਵ ਕਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਏ ਗਏ

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਪੰਜਾਬ CSR ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਕੀ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ CSR ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਰੂਲਜ਼ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਵਿੱਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਯਮ। ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਾਲਾ CSR ਨਹੀਂ।

ਪੰਜਾਬ CSR ਭਾਗ 1 ਹਿੱਸਾ 1 ਦੀ PDF ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲੇਗੀ?

finance.punjab.gov.in ਦੇ Acts & Rules ਪੰਨੇ ਤੋਂ। ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਗ 1 ਹਿੱਸਾ 1 ਦਾ ਐਡੀਸ਼ਨ 31 ਜਨਵਰੀ 2016 ਤੱਕ ਸੋਧਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੱਖਰੇ ਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ CSR ਭਾਗ 2 ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ?

ਪੈਨਸ਼ਨ (ਹਿੱਸਾ 1), GPF (ਹਿੱਸਾ 2) ਅਤੇ ਗਰੁੱਪ ਬੀਮਾ ਸਕੀਮ (ਹਿੱਸਾ 3)। ਪੈਨਸ਼ਨ ਤੇ GPF ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ 1 ਜਨਵਰੀ 2004 ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਭਰਤੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ, ਉਹ NPS ਹੇਠ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ CSR ਭਾਗ 3 ਕਿਸ ਬਾਰੇ ਹੈ?

ਭਾਗ 3 ਵਿੱਚ ਟੂਰ, ਬਦਲੀ ਤੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਵੇਲੇ ਦੇ ਸਫ਼ਰੀ ਭੱਤੇ ਦੇ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ TA/DA ਦਰਾਂ ਵਿੱਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਉਮਰ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?

ਨਿਯਮ 3.26 ਅਨੁਸਾਰ ਗਰੁੱਪ A, B ਤੇ C ਲਈ 58 ਸਾਲ ਅਤੇ ਗਰੁੱਪ D ਲਈ 60 ਸਾਲ। ਨਿਰਧਾਰਤ ਅੰਗਹੀਣਤਾ ਵਾਲੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨਿਯਮ 3.27 ਹੇਠ 60 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ CSR ਅਨੁਸਾਰ ਕਮਾਈ ਛੁੱਟੀ ਕਿੰਨੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?

ਨਿਯਮ 8.116 ਅਨੁਸਾਰ ਪਹਿਲੇ 10 ਸਾਲ ਡਿਊਟੀ ਦਾ 1/24, ਅਗਲੇ 10 ਸਾਲ 1/18 ਅਤੇ ਫਿਰ 1/12। 450 ਦਿਨ ਤੱਕ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ’ਤੇ ਨਕਦੀਕਰਨ 300 ਦਿਨ ਤੱਕ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜਣੇਪਾ ਛੁੱਟੀ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਦੀ ਹੈ?

ਨਿਯਮ 8.127 ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਨਾਲ 180 ਦਿਨ ਤੱਕ, ਛੁੱਟੀ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਕੱਟੀ ਜਾਂਦੀ। ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਵੱਧ ਜਿਉਂਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।

ਚਾਈਲਡ ਕੇਅਰ ਲੀਵ ਦੇ ਨਿਯਮ ਕੀ ਹਨ?

ਪੂਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ 365 ਦਿਨ ਤੱਕ, 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ, ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 15 ਦਿਨ (ਨਿਯਮ 8.128-B)। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ 100% ਅੰਗਹੀਣ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਉਮਰ ਹੱਦ ਹਟਾਈ ਗਈ।

ਕਿੰਨੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਨਸ਼ਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?

ਪੁਰਾਣੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਨਿਯਮਾਂ ਹੇਠ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਸਾਲ ਯੋਗ ਸੇਵਾ ’ਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਘੱਟ ਸੇਵਾ ’ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ। ਪੂਰੀ ਪੈਨਸ਼ਨ (ਤਨਖ਼ਾਹ ਦਾ 50%) ਲਈ 25 ਸਾਲ ਯੋਗ ਸੇਵਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਪੰਜਾਬ CSR ਨਿਯਮ 2026 ਲਈ ਅਪਡੇਟ ਹਨ?

ਸਰਕਾਰੀ ਕਿਤਾਬਾਂ 31 ਜਨਵਰੀ 2016 ਤੱਕ ਸੋਧੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ 2025 ਦੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਨਿਯਮ ਸੋਧ ਅਤੇ 2026 ਦੀਆਂ ਆਮ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਿਯਮ ਸੋਧਾਂ, ਵੱਖਰੇ ਨੋਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਈਆਂ ਹਨ।

CSR rules Punjab PDF in Punjabi ਮਿਲਦੀ ਹੈ?

ਵਿੱਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ’ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਲੇਖ ਮੁੱਖ ਨਿਯਮ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦਫ਼ਤਰੀ ਕੰਮ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਿਯਮ ਤੇ ਪੱਤਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿਓ।

Punjab CSR ka full form kya hai?

Civil Services Rules. Full details in English are in our English guide.

ਬੇਦਾਅਵਾ: prpunjab.in ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਹੈ। ਇਹ ਗਾਈਡ ਸਾਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰ ਹੈ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਈ ਨਿਯਮ ਕਿਤਾਬ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਮਲੇ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਵਿੱਤ ਜਾਂ ਪਰਸੋਨਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪੱਤਰ ’ਤੇ ਹੀ ਭਰੋਸਾ ਕਰੋ।

Leave a Comment